وقتی پکیج دیواری روشن نمیشود، معمولاً مشکل به یکی از سه ضلع اصلی آن یعنی آب، گاز یا برق برمی‌گردد؛ افت فشار آب مخزن، کمبود فشار گاز ورودی، هواگرفتن لوله‌ها، نوسانات الکتریکی و اختلال در برد کنترل از کلیدی‌ترین دلایل بروز این مشکل هستند.
در این مقاله به صورت عملی و گام‌به‌گام علت روشن نشدن پکیج (در برندهای مختلف مانند بوتان، ایران رادیاتور، تاچی و…) را بررسی می‌شود.
فراموش نکنید که پکیج دستگاهی است که با آب داغ، گاز و برق سر و کار دارد. اگر تجربه کافی در کارهای فنی ندارید برای ایمنی بیشتر بهتر است از متخصصان حرفه‌ای استفاده کنید. ما در آقای پکیج بهترین تعمیرکاران و سرویسکاران را در نزدیکی شما معرفی می‌کنیم.
بهترین سرویسکاران پکیج
گام اول: بررسی مسیر جریان برق (آیا پکیج کلاً خاموش است؟)
اگر صفحه نمایش پکیج کاملاً خاموش است و هیچ چراغ یا واکنشی نشان نمی‌دهد، ابتدا باید مسیر برق را بررسی کنید.
- تست پریز و محافظ برق: ,ولتاژ خروجی پریز برق ساختمان یا محتفظ برق بررسی شود. گاهیی اوقات محافظ برق خراب است و چراغ ال ای دی یبز رنگ آن روشن یا ثابت نمیشود. گاهی حتی لامپ‌های ال‌ای‌دی (LED) روی محافظ برق روشن هستند، اما خروجی فاز و نول قطع است. دو شاخه پکیج را از محافظ جدا کرده و مستقیماً به یک پریز مطمئن دیگر وصل کنید تا از سلامت مسیر برق مطمئن شوید.
- بررسی فیوز مینیاتوری ساختمان: جعبه فیوز خانه را چک کنید تا مطمئن شوید کلید مینیاتوری مربوط به آشپزخانه یا پکیج نپریده باشد.
- سوختن فیوز شیشه‌ای روی برد پکیج: بردهای الکترونیکی پکیج دارای یک فیوز حفاظتی شیشه‌ای (معمولاً ۲ یا ۳ آمپر) هستند. نوسانات شدید برق یا حتی ورود حشرات و اتصالی روی برد، باعث سوختن این فیوز نازک می‌شود. اگر فیوز سوخته باشد، پکیج کلاً روشن نمیشود. همچنین هرگونه مشکل برقی مانند اتصالی و … در پمپ، فن، شیر موتوری یا سایر قسمتهایی که با برق 220 ولت کار می‌کنند می‌تواند باعث سوختن فیوز شود. در اینگونه موارد ابتدا باید مشکل قطعه معیوب حل شود سپس فیوز تعویض گردد.
محل فیوز برد در پکیج‌های مختلف ممکن است متفاوت باشد. همیشه آمپر فیوز شیشه‌ای را بررسی کرده و دقیقاً با مشابه خودش تعویض کنید.
نکته تخصصی: تعویض فیوز شیشه‌ای ساده است، اما اگر مجدداً بلافاصله سوخت، نشان‌دهنده اتصالی در قطعاتی مثل پمپ یا فن است و باید از تکنسین کمک بگیرید.
علت روشن نشدن پکیج بعد از قطع برق
نوسان ناگهانی ولتاژ در لحظه وصل شدن مجدد برق شهر، علت اصلی این مشکل است. در این حالت ۵ مورد زیر را سریعاً بررسی کنید:
- ۱. سوختن فیوز شیشه‌ای برد: صفحه نمایش پکیج کلاً خاموش است. در صورت سوختن سیمِ داخل فیوز ۲ آمپری روی برد، آن را تعویض کنید.
- ۲. خرابی محافظ برق: گاهی چراغ محافظ سبز است اما خروجی برق ندارد. پکیج را مستقیم به پریز دیواری بزنید تا تست شود.
- ۳. قفل شدن برد (نیاز به ریست): دستگاه پکیج را ریست کنید.
- ۴. گیرپاژ پمپ سیرکولاتور: گاهی ایست ناگهانی آب داغ در زمان قطع برق باعث قفل شدن پمپ می‌شود. پیچ روی پمپ را باز کرده و محور آن را با پیچ‌گوشتی بچرخانید تا روان شود.
- ۵. آسیب جدی به برد کنترل: اگر ولتاژ بسیار بالا باشد، خازن یا آی‌سی تغذیه برد می‌سوزد که نیاز به تعمیر تخصصی توسط تکنسین دارد.
«برای جلوگیری از آسیب‌های بعد از قطع برق، حتماً از محافظ برق‌های استاندارد و ترجیحاً مجهز به سیستم تاخیر در وصل (که برق را با ۲ تا ۳ دقیقه تاخیر و پس از ثبات ولتاژ وصل می‌کنند) استفاده کنید. همچنین اگر در خانه حضور دارید و برق قطع شد، بهتر است دوشاخه پکیج را تا زمان وصل شدن مجدد و پایدار شدن برق ساختمان از پریز بکشید.»
گام دوم: بررسی مسیر گاز و شیرهای ورودی
اگر برق دستگاه وصل است اما جرقه نمی‌زند یا شعله تشکیل نمیشود:
- بررسی باز بودن شیر گاز: مطمئن شوید شیر گاز ورودی پکیج و همچنین شیر اصلی گاز ساختمان باز است.
- نحوه تشخیص وضعیت شیر گاز: * اگر دسته شیر در راستای لوله گاز باشد یعنی شیر باز است.
- اگر دسته شیر به صورت عمود (زاویه ۹۰ درجه یا علامت +) قرار گرفته باشد یعنی شیر بسته است.
- کثیفی الکترود تشخیص شعله (یون): در قسمت مشعل، الکترود یون وظیفه تشخیص شعله را دارد. اگر این قطعه کثیف باشد یا فاصله آن با جرقه زن تنظیم نباشد، شعله پایدار نمی‌ماند. گاهی تمیز کردن آن با یک سمباده نرم مشکل را حل می‌کند.
- گرفتگی نازل شمعک یا خرابی جرقه زن: لوله باریک تامین گاز شمعک ممکن است به دلیل گرد و غبار مسدود شده باشد.
گام سوم: کنترل فشار آب پکیج (مهم‌ترین و رایج‌ترین علت)
پکیج‌های دیواری مجهز به یک کلید ایمنی به نام پرشر سوئیچ آب (کلید حداقل آب) هستند. اگر فشار آب داخل سیستم خیلی کم باشد (زیر 0.5 بار)، این قطعه اجازه کارکرد به دستگاه را نمی‌دهد تا مبدل آسیب نبیند. در برخی برندها با افت فشار، دستگاه کلاً هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد و در برخی دیگر فن روشن می‌شود و سپس دستگاه ارور می‌دهد (مانند ارور ۴۰ ۷۰ در ایران رادیاتور). ممکن است افت فشار آب بدلیل نشتی در پکیج یا مدار گرمایش باشد. در این صورت ابتدا باید مشکل نشتی آب برطرف گردد، سپس به روش زیر دستگاه آبگیری شود.
برخی عوامل موثر در پایین آمدن فشار آب
- نشتی در پکیج یا مدار گرمایش
- هوا گرفتن لوله‌ها و رادیاتورها: اگر داخل لوله‌ها به جای آب، هوا وجود داشته باشد، پمپ به جای آب، هوا را می‌چرخاند. برد این موضوع را کمبود آب تشخیص داده و پکیج را خاموش می‌کند. راهکار این مشکل، هواگیری رادیاتورها است.
- نیم‌سوز شدن یا خرابی پمپ آب: پمپ وظیفه گردش آب را دارد. خرابی پمپ ناگهانی رخ نمی‌دهد؛ ابتدا پمپ ضعیف و نیم‌سوز شده و رفته‌رفته از کار می‌افتد که مانع روشن شدن پکیج می‌شود. نحوه باز کردن و تست پمپ پکیج دیواری
نحوه رفع مشکل افت فشار:
- به عقربه نشان‌گر فشار (مانومتر) روی پنل پکیج نگاه کنید. این عقربه همیشه باید بین ۱ تا ۲ بار (بهترین حالت روی ۱.۵ بار) باشد.
- اگر عقربه زیر ۱ بود، شیر پرکن پکیج را (که معمولاً یک شیر کوچک با کلگی آبی یا مشکی در بخش زیرین بدنه پکیج است) پیدا کنید.
- شیر پرکن را در خلاف جهت عقربه‌های ساعت (چپ‌گرد) به آرامی باز کنید. صدای ورود آب را خواهید شنید.
- به محض اینکه عقربه مانومتر به ۱.۵ بار رسید، شیر پرکن را در جهت عقربه‌های ساعت کاملاً محکم ببندید.
هشدار: اگر شیر پرکن را باز رها کنید، فشار آب سیستم بالا رفته، شیر اطمینان (۳ بار) عمل کرده و از زیر پکیج آب سرازیر خواهد شد.
گام چهارم: عیب‌یابی در حالت تابستانه (باز شدن آب گرم مصرفی اما عدم تشکیل شعله)
اگر پکیج در حالت تابستانه قرار دارد، اما با باز کردن شیر آب گرم هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد و آب گرم نمیشود، مشکل مربوط به سنسورهای تشخیص جریان آب است:
- خرابی فلومتر، فلوسوئیچ یا فلورگولاتور: این قطعات در پکیج‌های متخلف وظیفه دارند جریان و باز شدن آب گرم را به برد گزارش دهند. اگر این قطعات خراب یا رسوب‌گرفته باشند، برد متوجه باز شدن آب نمیشود و فرمان تشکیل شعله را صادر نمی‌کند.
محل فلوسوئیچ در پکیج‌های مختلف متفاوت است - برای تعویض فلومتر: باید ابتدا آب مدار گرمایش را از طریق شیر تخلیه یا شیرپرکن (با روش مخصوص) خالی کرده و سپس قطعه معیوب را تعویض کنید.
نحوه تخلیه آب پکیج
شیر ورودی آب سرد زیر پکیج را ببندید، یک شیر آب گرم در ساختمان (مثلاً شیر آشپزخانه) را باز کنید و سپس شیر پرکن زیر پکیج را باز کنید تا فشار مانیتور به صفر برسد. درنهایت شیر پر کن را ببندید.
گام پنجم: بررسی سیستم تخلیه دود و فن
دستگاه‌های پکیج امروزی مجهز به سیستم ایمنی تخلیه دود هستند تا از نشت گازهای سمی در خانه جلوگیری کنند.
- پرشر سوئیچ دود و فن: اگر فن دستگاه کار می‌کند اما جرقه زن فعال نمیشود، یا پکیج بلافاصله خاموش می‌شود، ممکن است مسیر دودکش مسدود شده باشد یا سنسور پرشر دود (که جریان هوا را می‌سنجد) خراب شده باشد. هرگونه انسداد در دودکش مانع از روشن شدن ایمن پکیج می‌شود.
گام ششم: بررسی مشکل جوش آوردن و رسوب مبدل
گاهی اوقات پکیج روشن می‌شود، چند ثانیه کار می‌کند و ناگهان خاموش می‌شود یا زیر دوش آب مدام سرد و گرم می‌شود.
- وجود هوا در مدار یا رسوب گرفتن مبدل ثانویه: ورود آب تازه و سخت به پکیج به مرور زمان باعث رسوب‌گذاری شدید در مبدل ثانویه می‌شود. رسوب مانع انتقال حرارت مناسب شده و دستگاه سریعاً جوش می‌آورد (دما بالا می‌رود) و سنسور حد (کلید حرارتی) پکیج را برای ایمنی خاموش می‌کند. در این حالت سیستم باید توسط سرویسکار با اسیدهای مخصوص اسیدشویی شود.
گام هفتم: بررسی برد دستگاه
گاهی ممکن از برد دستگاه ایراد داشه باشد و فرمان باز شدن مسیر گاز یا فرمان فعال شدن جرقه زن را صادر نکند. در اینگونه موارد برد باید توسط متخصص بررسی شود. در بیشتر مواقع رله‌های مربوط به این بخش‌ها روی برد آسیب دیده است.
جدول خلاصه عیب‌یابی سریع
نشانه مشکل | علت احتمالی | اقدام لازم |
دستگاه کاملاً خاموش است (بدون چراغ) | خرابی محافظ، پریز، یا سوختن فیوز شیشه‌ای برد | تست مستقیم با پریز دیگر / بررسی فیوز برد |
برق وصل است اما پکیج کار نمی‌کند | افت فشار آب به زیر $0.5$ بار | باز کردن شیر پرکن تا رسیدن فشار به $1.5$ بار |
دستگاه ارور می‌دهد و جرقه نمی‌زند | قطعی یا افت فشار گاز ورودی | بررسی شیر گاز زیر پکیج و شیر اصلی ساختمان |
آب گرم باز می‌شود ولی دستگاه روشن نمیشود | خرابی فلوسوئیچ یا فلومتر | تعویض قطعه فلومتر توسط تکنسین |
دستگاه روشن شده و سریع خاموش می‌شود | رسوب مبدل ثانویه، وجود هوا، خرابی پرشر دود | اسیدشویی مبدل / هواگیری سیستم / کنترل مسیر دودکش |
۵ نکته طلایی برای نگهداری و پیشگیری از خرابی پکیج
- استفاده از سختی‌گیر (فیلتر مغناطیسی): برای جلوگیری از رسوب گرفتن سریع مبدل‌ها، حتماً در مسیر آب ورودی فیلتر مغناطیسی نصب کنید.
- هواگیری منظم: قبل از شروع فصل سرما، رادیاتورها را هواگیری کرده و فشار بار دستگاه را روی ۱.۵ تنظیم کنید.
- سرویس دوره‌ای: پکیج خود را حداقل سالی یک‌بار (ترجیحاً پیش از زمستان) توسط متخصص سرویس کنید.
- بررسی مسیر دودکش: مطمئن شوید کلاهک H روی دودکش در پشت بام نصب است و مسیر آن توسط پرندگان یا باد مسدود نشده باشد.
- استفاده از محافظ برق استاندارد: برای جلوگیری از آسیب به برد حساس پکیج، حتماً از محافظ برق مخصوص استفاده کنید.
بازبینی توسط: مهندس نیما درمنکی فراهانی
بیش از 15 سال سابقه تعمیر و سرویس انواع پکیج دیواری
متخصص برندهای ایران رادیاتور، بوتان و لورچ و برندهای خارجی
