راه اندازی حالت زمستانه پکیج شامل بررسی امنیت دودکش، باز کردن کامل شیرهای کلکتور و رادیاتورها، و تمیز کردن صافی برگشت و سختی‌گیر است؛ در ادامه باید دستگاه را روی حالت زمستانه قرار داده، فشار آن را روی ۱.۵ بار تنظیم و رادیاتورها را هواگیری و بالانس حرارتی کنید.
در حالت تابستانه، پکیج شما فقط زمانی روشن می‌شود و کار می‌کند که یکی از شیرهای آب گرم خانه (مانند حمام یا ظرفشویی) باز شود. اما در حالت زمستانه، پکیج وظیفه مضاعفی دارد؛ دستگاه به طور مداوم آب گرم را در مدار رادیاتورها به گردش درمی‌آورد تا خانه گرم بماند و هر زمان که شیر آب گرمی باز شود، به طور موقت گرمایش رادیاتورها را قطع کرده و آب گرم مصرفی را تامین می‌کند.راه‌اندازی صحیح پکیج و رادیاتورها در اول زمستان، نه تنها به گرمابخشی یکنواخت خانه کمک می‌کند، بلکه باعث افزایش طول عمر دستگاه، کاهش استهلاک قطعات (به‌ویژه پمپ) و جلوگیری از افت فشار مداوم پکیج می‌شود.
در ادامه مراحل آماده‌سازی و تغییر حالت پکیج از تابستانه به زمستانه را به صورت گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم. قبل از اینکه دست به ولوم پکیج بزنید، مراحل زیر را به ترتیب دنبال کنید.
ما در آقای پکیج بهترین تعمیرکاران و سرویس‌کاران پکیج را در نزدیکی شما معرفی می‌کنیم. در صورتی که در هر یک از مراحل کار مشکلی داشتید، می‌توانید از خدمات ایشان استفاده کنید.
بهترین سرویس‌کاران پکیج
⚠️ قبل از شروع، دودکش را چک کنید!
پیش از انجام هر کاری، حتماً از باز بودن مسیر دودکش پکیج و محکم بودن کلاهک آن روی پشت‌بام مطمئن شوید. گرفتگی دودکش در فصل زمستان به دلیل افزایش کارکرد دستگاه می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد.
گام اول: باز کردن و هواگیری کلکتورها (در صورت وجود)
در برخی از خانه‌های مجهز به سیستم لوله‌کشی جدید، یک جعبه تقسیم آب به نام کلکتور وجود دارد. این جعبه معمولاً در مرکز خانه (آشپزخانه، حمام، دستشویی یا داخل کمد دیواری) نصب می‌شود تا آب به طور یکنواخت بین رادیاتورها تقسیم شود.
- بررسی شیرهای کلکتور: جعبه کلکتور را باز کنید. اگر دستگیره شیرها عمود بر لوله (شیر فلکه) باشد، یعنی بسته است. برای باز کردن، تمام دستگیره‌ها را بچرخانید تا کاملاً موازی با لوله‌ها قرار بگیرند.
- نکته مهم: هرگز شیرها را نیمه‌باز رها نکنید؛ این کار فشار زیادی به پمپ پکیج وارد کرده و به مرور زمان به آن آسیب جدی می‌زند.
- تشخیص لوله‌های رفت و برگشت: معمولاً شیرهای کلکتور با دو رنگ مشخص می‌شوند؛ رنگ قرمز نشان‌دهنده مسیر رفت (آب داغ ورودی به رادیاتورها) و رنگ آبی نشان‌دهنده مسیر برگشت (آب سرد شده به سمت پکیج) است.
- هواگیری کلکتور:
- اگر کلکتور شما مجهز به شیر هواگیری (ولوم‌دار) است، آن را کمی شل کنید تا هوای داخل مدار تخلیه شود.
- اگر این شیر را ندارد، در انتهای کلکتور یک پیچ بزرگ قرار دارد. با یک آچار مناسب، این پیچ را در حد ۱ الی ۲ دور شل کنید. صدای خروج هوا را خواهید شنید. به محض اینکه چند قطره آب خارج شد، پیچ را مجدداً کاملاً محکم کنید.
گام دوم: تنظیم شیرهای رفت و برگشت رادیاتورها و رفع نشتی
حالا نوبت به تک‌تک رادیاتورهای داخل اتاق‌ها، پذیرایی و حوله‌خشک‌کن حمام می‌رسد.
طبق نظر اکثر تعمیرکاران به طور کلی بهتر است که شیر رادیاتورها را زیاد باز و بسته نکنید. نیازی نیست در هنگام شروع تابستان آنها را ببندید و بستن شیرهای مسیر گرمایش پکیج کافیست. ولی اگر آنها را بسته‌اید مراحل زیر را برای باز کردن دنبال کنید.
- باز کردن شیر رفت (شیر بالایی): شیر بالای رادیاتور (شیر رفت) را تا انتها در جهت خلاف عقربه‌های ساعت بچرخانید تا کاملاً باز شود.
- یک ترفند طلایی برای جلوگیری از افت فشار پکیج:
بسیاری از کاربران گلایه دارند که فشار پکیج را روی ۱.۵ بار تنظیم می‌کنند اما پس از چند روز فشار به صفر می‌رسد. گاهی علت این اتفاق، نشتی بسیار ریز از زیر دستگیره شیر رفت است که به دلیل داغ بودن رادیاتور، آب بلافاصله تبخیر شده و اثری از خیسی روی زمین باقی نمی‌گذارد.
- راه حل: پیچ روی دستگیره پلاستیکی شیر رفت را با چهارسو باز کنید و دستگیره را بیرون بکشید. زیر آن یک مهره برنجی (معمولاً سایز ۱۲ تا ۱۴) خواهید دید. با یک آچار فرانسه یا آچار تخت، این مهره را کمی سفت کنید (نه آن‌قدر سفت که محور شیر دیگر نچرخد، فقط در حدی که آب‌بندی شود). سپس دستگیره و پیچ آن را مجدداً ببندید. با این کار ساده، جلوی نیمی از افت فشارهای پکیج گرفته می‌شود.
- باز کردن شیر برگشت (شیر پایینی یا آلنی): در سمت دیگر یا پایین رادیاتور، درپوش پلاستیکی شیر برگشت را با دست باز کنید. داخل آن یک پیچ آلنی (معمولاً سایز ۸ یا ۱۰) قرار دارد. با استفاده از آچار آلن، این پیچ را تا انتها باز کنید تا مسیر برگشت آب به پکیج کاملاً باز شود.
- نکته آب‌بندی شیر برگشت: اگر از این بخش قطره‌قطره آب می‌چکد، آچار آلن را داخل آن بگذارید و پیچ را یک الی دو دور به سمت داخل سفت کنید و دوباره به عقب برگردانید تا اورینگ (واشر) داخل آن جابه‌جا شده و سر جایش بنشیند. اگر نشتی قطع نشد، شیر برگشت باید توسط سرویسکار تعویض شود. در نهایت واشر درپوش را چک کرده و درپوش پلاستیکی را محکم ببندید.
تنظیم مجدد فشار پکیج (رفع افت فشار): پس از هواگیری رادیاتورها، طبیعی است که فشار پکیج افت کند و عقربه فشار به سمت صفر برود. برای حل این مشکل، شیر کوچک پلاستیکی (معمولاً به رنگ مشکی یا آبی) را که در بخش زیرین پکیج قرار دارد پیدا کنید. این شیر (شیر پرکن) را به آرامی بچرخانید تا جریان آب را بشنوید. منتظر بمانید تا عقربه فشار روی مانیتور یا گیج آن به بازه ۱.۵ تا ۲ بار برسد، سپس فوراً شیر را محکم ببندید. (باز ماندن این شیر باعث سرریز شدن آب پکیج می‌شود).
فرمول بالانس حرارتی رادیاتورها: معمولاً رادیاتورهایی که به پکیج نزدیک‌تر هستند زودتر و بیشتر داغ می‌شوند و رادیاتورهای دورتر سرد می‌مانند. برای حل این مشکل: ۱. شیر برگشت (آلنی) رادیاتورهای بسیار نزدیک به پکیج را تا انتها باز نکنید؛ آنها را در حالت نیمه‌باز قرار دهید. ۲. هرچه رادیاتور از پکیج دورتر می‌شود، شیر برگشت آن را بیشتر باز کنید تا رادیاتورهای انتهایی کاملاً باز باشند. این کار باعث تقسیم عادلانه جریان آب در تمام خانه می‌شود.
گام سوم: تمیز کردن صافی برگشت پکیج (بسیار حیاتی)
در مسیر برگشت رادیاتورها به پکیج، یک صافی (فیلتر برنجی) قرار دارد که رسوبات و آشغال‌های داخل لوله‌ها را جذب می‌کند تا وارد پمپ و مبدل پکیج نشوند. کثیف بودن این صافی، علت اصلی سرد ماندن رادیاتورهاست.
- آماده‌سازی: ابتدا شیر فلکه‌های رفت و برگشت زیر پکیج (شیرهای بزرگتر و ضخیم‌تر) را کاملاً ببندید. یک ظرف بزرگ زیر شیرها قرار دهید تا آب سیستم روی کابینت‌ها یا زمین نریزد.
- باز کردن صافی: با استفاده از آچار، درپوش برنجی صافی برگشت را باز کنید. (اگر درپوش رسوب گرفته و سفت است، چند ضربه ملایم با آچار به بدنه آن بزنید تا رسوب بشکند و راحت‌تر باز شود).
- شستشوی فیلتر: توری فلزی داخل صافی را بیرون بیاورید. آشغال‌ها و رسوبات آن را کاملاً تمیز کنید. اگر رسوبات سختی روی توری چسبیده، با لبه چاقو آن را بتراشید تا مجاری توری کاملاً باز شوند.
- تخلیه رسوبات لوله: قبل از بستن توری، برای چند ثانیه خیلی کم شیرهای رفت و برگشت زیر پکیج را باز کنید تا آب باقی‌مانده در لوله‌ها به همراه رسوبات ته‌نشین شده خارج شده و داخل ظرف بریزد.
- بستن صافی: توری را سر جایش بگذارید. درپوش صافی معمولاً دارای اورینگ است؛ اگر اورینگ نداشت یا ضعیف بود، از کمی نوار تفلون برای آب‌بندی استفاده کنید و درپوش را کاملاً سفت کنید. در نهایت شیرهای رفت و برگشت زیر پکیج را مجدداً باز کنید.
گام چهارم: سرویس سختی‌گیر (فیلتر پلی‌فسفات)
اگر پکیج شما مجهز به سختی‌گیر آبی است، حتماً مواد داخل آن را بررسی کنید.
- مواد سختی‌گیر باید شفاف و تمیز باشند. اگر این مواد قهوه‌ای شده یا کاملاً خالی شده‌اند، باید آنها را تعویض کنید (حداکثر هر ۶ ماه یک‌بار و در مناطق با سختی آب بالا مثل خوزستان، هر ۱ ماه یک‌بار نیاز به تعویض دارند).
- نحوه تعویض: شیر آب سرد ورودی پکیج را ببندید. محفظه شیشه‌ای سختی‌گیر را با دست باز کنید (نیازی به آچار نیست)، مواد کهنه را خالی کرده و کریستال‌های پلی‌فسفات جدید را داخل آن بریزید. اورینگ آب‌بندی را در جای خود قرار داده و محفظه را با دست سفت کنید. سپس شیر آب ورودی را باز کنید.
گام پنجم: روشن کردن حالت زمستانه پکیج و عیب‌یابی اولیه
حالا که تمام مسیرها باز، تمیز و آب‌بندی شده‌اند، نوبت به روشن کردن پکیج می‌رسد.
تغییر حالت دستگاه با توجه به نوع پکیج:
- پکیج‌های تک ولوم (مانند ایساتیس و لورچ): برای تغییر حالت، ولوم اصلی را از روی علامت دوش آب (تابستانه) روی حالت خاموش برده و سپس به سمت علامت شوفاژ (زمستانه) بچرخانید.
پکیج تک ولوم - پکیج‌های دو ولوم (مانند بوتان و تاچی): در این دستگاه‌ها ولوم آب مصرفی (با علامت دوش) را تغییر ندهید؛ فقط ولوم دارای علامت شوفاژ را که روی حالت خاموش یا تابستانه است بچرخانید تا روشن شده و حالت زمستانه فعال شود. و روی دمای شوفاژ مناسب قرار دهید.
پکیج دو ولوم - پکیج‌های دارای ولوم سه حالته (مانند ایران رادیاتور و گلدیران): این دستگاه‌ها یک پیچ اختصاصی دارند که سه حالت دارد: خاموش (0)، تابستانه (علامت خورشید) و زمستانه (علامت برف). برای شروع سرما، پیچ را روی علامت برف قرار دهید.
پکیج ولوم سه حالته - پکیج‌های دیجیتال (دکمه‌ای بدون ولوم): برای تنظیم پکیج‌های دیجیتال، ابتدا دستگاه را روشن کرده و دکمه MODE را چند بار فشار دهید تا نماد زمستانه (برف یا رادیاتور) روی صفحه نمایش ظاهر شود. سپس به کمک دکمه‌های مثبت و منفی (➕/➖)، دمای شوفاژ را روی عدد دلخواه تنظیم کنید.
پکیج دیجیتال
- پکیج‌های تک ولوم (مانند ایساتیس و لورچ): برای تغییر حالت، ولوم اصلی را از روی علامت دوش آب (تابستانه) روی حالت خاموش برده و سپس به سمت علامت شوفاژ (زمستانه) بچرخانید.
بررسی رفتار پکیج (تست گردش آب):
- حالت طبیعی: پس از روشن شدن حالت زمستانه، حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد تا دمای مدار به آرامی بالا رفته و رادیاتورها یکنواخت گرم شوند.
- حالت غیرطبیعی (نشانه خطا): اگر پکیج را روشن کردید و دما بسیار سریع (مثلاً زیر ۱ دقیقه از ۲۰ درجه به ۸۰ درجه رسید)، نشان‌دهنده عدم گردش آب در مدار است. در این حالت پکیج را خاموش کرده و موارد زیر را فوراً بررسی کنید:
- آیا شیرهای رفت و برگشت زیر پکیج باز هستند؟
- آیا شیرهای کلکتور کاملاً باز شده‌اند؟
- آیا شیرهای رفت و برگشت رادیاتورها باز هستند؟
- آیا صافی برگشت پکیج دوباره با آشغال‌های معلق در لوله‌ها پر و مسدود شده است؟ (در روزهای اول راه‌اندازی، ممکن است نیاز باشد صافی برگشت را ۲ تا ۳ بار باز کرده و تمیز کنید تا کل سیستم عاری از رسوب شود).
بهترین دما برای تنظیم پکیج در زمستان:
طبق استانداردها برای صرفه‌جویی در مصرف گاز و بالا رفتن عمر قطعات دستگاه:
- دمای آب گرم مصرفی (حمام و دستشویی): بین ۴۵ تا ۵۰ درجه سانتی‌گراد (اگر دما را خیلی بالا ببرید، مجبور می‌شوید آب سرد را باز کنید که باعث رسوب گرفتن سریع مبدل پکیج می‌شود.
- دمای مدار گرمایش (شوفاژها): بهتر است با توجه به سرمای هوا و میزان عایق‌بندی خانه بیشتر از 65 درجه سانتی‌گراد تنظیم نکنید.
سخن پایانی
با انجام دقیق این مراحل ساده اما اصولی، پکیج شما در طول زمستان با بالاترین راندمان کار خواهد کرد و از گرمای مطبوع و یکنواخت رادیاتورها در روزهای سرد سال لذت خواهید برد. در صورتی که با وجود انجام تمامی مراحل بالا همچنان با افت فشار شدید یا عدم گرمایش مواجه شدید، بهتر است با یک سرویسکار مجرب تماس بگیرید تا مسیر لوله‌کشی را شستشو دهد.
بازبینی توسط: مهندس نیما درمنکی فراهانی
بیش از 15 سال سابقه تعمیر و سرویس انواع پکیج دیواری
متخصص برندهای ایران رادیاتور، بوتان و لورچ و برندهای خارجی
منابع:
