ترتیب لوله‌های زیر پکیج

یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین مراحل در نصب، راه‌اندازی و عیب‌یابی پکیج‌های دیواری، شناخت دقیق ترتیب لوله‌های زیر پکیج است. اگر لوله‌ها جابه‌جا یا اشتباه وصل شوند، دستگاه یا اصلاً روشن نمی‌شود (در ۹۷-۹۸ درصد مواقع برای جابه‌جایی آب سرد و گرم) و یا رادیاتورها گرمایش مطلوب را نخواهند داشت و به پمپ دستگاه فشار شدیدی وارد می‌شود.

در این آموزش، راهنمای کاربردی برای تشخیص استاندارد لوله‌ها و روش‌های تست و عیب‌یابی آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

استاندارد کلی: ترتیب لوله‌های زیر پکیج (از راست به چپ)

اگر دقیقاً روبه‌روی پکیج بایستید، به طور استاندارد در ۹۹ درصد پکیج‌های دیواری بازار (شامل ایران رادیاتور، بوتان، بیتا، لورچ، ایمرگاس و…) ۲ لوله سمت راست ورودی‌ها و ۲ لوله سمت چپ خروجی‌ها هستند. دلیل این طراحی این است که لوله‌های هم‌مسیر وارد بلوک‌های هیدرولیکی چپ و راست پکیج می‌شوند. از این‌رو نحوه بستن لوله‌های بیشتر پکیج‌های بازار مانند بوتان، ایران‌رادیاتور و … مشابه است و این راهنما برای آنها کاربرد دارد.

ساختار بلوک‌های هیدرولیکی داخلی این پکیج‌ها به گونه‌ای طراحی شده که ورودی‌ها در سمت راست و خروجی‌ها در سمت چپ قرار می‌گیرند؛ بنابراین فرقی بین برند ایران رادیاتور، بوتان، بیتا، لورچ یا ایمرگاس در این ترتیب وجود ندارد.

ترتیب دقیق لوله‌ها از سمت راست به سمت چپ به شرح زیر است:

نکته کلیدی برای تشخیص سریع: لوله‌های ضخیم‌تر (۳/۴) مربوط به مدار گرمایش (رادیاتورها) هستند که در دو طرف قرار دارند. لوله‌های باریک‌تر (۱/۲) مربوط به آب مصرفی (بهداشتی) هستند که در وسط قرار گرفته‌اند.

لوله پنجم چیست؟

علاوه بر این ۴ لوله، لوله پنجم که همان ورودی گاز شهری است، دقیقاً در مرکز و وسط این لوله‌ها قرار دارد که با شیلنگ مخصوص گاز و یک فیلتر گاز صافی به شیر گاز متصل می‌شود.

از کجا بفهمیم لوله‌کش دیوار را درست (طبق استاندارد کلی) اجرا کرده است؟ (روش‌های تست)

متأسفانه همیشه نمی‌توان به کار لوله‌کش ساختمان اطمینان ۱۰۰ درصد داشت. گاهی جای رفت و برگشت رادیاتور یا آب سرد و گرم برعکس بسته می‌شود. قبل از بستن شیلنگ‌ها، حتماً مراحل زیر را برای تست انجام دهید:

۱. تست و تشخیص آب سرد ورودی و آب گرم مصرفی

اگر جای آب سرد و گرم برعکس شود، پکیج روشن نمی‌شود یا آب داغ نخواهد شد.

1. شیر فلکه اصلی ورودی آب ساختمان را کاملاً ببندید.
2. درپوش‌های دو لوله باریک‌تر (سایز ۱/۲) زیر پکیج را باز کنید.
3. به یک نفر بگویید شیر فلکه اصلی ساختمان را خیلی کم باز کند.
4. از هر لوله‌ای که آب با فشار خارج شد، آن لوله آب سرد ورودی است و باید به لوله دوم پکیج (از راست) وصل شود. لوله دیگر خروجی آب گرم است.

یک اشتباه رایج (پل شدن لوله‌ها): اگر با باز کردن شیر فلکه، از هر دو لوله همزمان آب آمد، یعنی لوله‌کش در جایی از ساختمان (مثلاً محل لباسشویی یا سینک) آب سرد و گرم را با یک شیلنگ رابط به هم وصل کرده (پل کرده) تا مدار را تست کند. باید آن شیلنگ رابط را پیدا و باز کنید تا تست دقیق شود.

۲. تست و تشخیص لوله رفت و برگشت رادیاتور (روش فوت کردن!)

اگر جای رفت (چپ) و برگشت (راست) رادیاتور عوض شود، آب داغ به جای بالا، از پایین وارد رادیاتور می‌شود. در این حالت پمپ پکیج باید زور مضاعف بزند، استهلاک دستگاه بالا می‌رود و رادیاتورها اصلاً خوب گرم نمی‌شوند.

برای تست بدون خطا:

1. درپوش دو لوله ضخیم (سایز ۳/۴) زیر پکیج را باز کنید.
2. یک شیلنگ مسلح (بدون نیاز به تفلون، فقط با دست) به لوله سمت چپ (که حدس می‌زنید لوله رفت است) ببندید. این شیلنگ فقط برای این است که راحت بتوانید درون آن فوت کنید.
3. اگر رادیاتورها هنوز نصب نشده‌اند: درپوش‌های محل نصب رادیاتور در اتاق یا حمام (حوله خشک‌کن) را باز کنید. داخل شیلنگ زیر پکیج فوت کنید؛ اگر آب/هوا از لوله بالایی رادیاتور (یا سمت راست حوله خشک‌کن) بیرون زد، یعنی لوله‌کشی درست است و لوله انتخابی شما “رفت” است.
4. اگر رادیاتورها نصب شده‌اند: مهره ماسوره شیر بالایی یکی از رادیاتورها را کمی شل کنید (شیر را هم تا آخر به سمت چپ باز کنید). داخل شیلنگ زیر پکیج فوت کنید؛ اگر آب/هوا از مهره شل شده رادیاتور بیرون زد، مسیر رفت صحیح است. در غیر این صورت لوله‌ها برعکس هستند و باید شیلنگ‌ها را به صورت ضربدری یا اصلاح‌شده ببندید.

اتصالات و قطعات ضروری زیر پکیج

هنگام بستن لوله‌ها، ترتیب قرارگیری قطعات محافظتی به این صورت است:

• شیرهای قطع و وصل: هر ۴ لوله باید دارای شیر باشند (شیرهای ربع‌گرد پروانه‌ای متداول است). تا در صورت نیاز به تعمیرات، بتوان آب همان مدار را قطع کرد.
• صافی‌های برنجی (فیلترها): برای جلوگیری از ورود املاح و آشغال به قطعات حساس پکیج، باید روی برگشت آب شوفاژ (۳/۴) صافی برنجی نصب شود.
• سختی‌گیر (رسوب‌زدا): در مسیر ورودی آب سرد شهری، حتماً باید از سختی‌گیرهای پلی‌فسفات یا مغناطیسی استفاده شود. آب سرد شهری مدام وارد مبدل شده و با گرفتن حرارت، املاح آن (کلسیم و منیزیم) خیلی زود در مبدل ثانویه رسوب می‌کنند. سختی‌گیر جلوی این رسوب‌گذاری شدید را می‌گیرد.
• شیر پرکن: در زیر تمام پکیج‌ها یک شیر پرکن کوچک وجود دارد که رابط بین مدار آب سرد شهری و مدار شوفاژ است تا در صورت افت فشار پکیج (کمتر از ۱.۵ بار)، با باز کردن آن سیستم را آبگیری و تغذیه کنید.

نحوه بستن لوله‌های پکیج بوتان و سایرین:

اتصال لوله‌های روی دیوار به زیر پکیج از طریق شیلنگ‌های حصیری یا فنری انعطاف‌پذیر انجام می‌شود. قسمت ماسوره شیلنگ به اتصالات زیر پکیج متصل شده و قسمت دنده‌ای آن به لوله‌های ثابت روی دیوار پیچ می‌شود. حتماً به سایزها (یک‌دوم برای لوله‌های وسط و سه‌چهارم برای لوله‌های کناری) توجه شود و شیرهای پروانه‌ای و صافی‌های مربوطه پیش از اتصال شیلنگ روی مسیر لوله‌ها قرار گیرند.

مسیر حرکت آب در پکیج‌ها:

به طور کلی در تمامی پکیج‌های دو مبدل آب بعد از عبور از شیر پرکن (وقتی شیرپرکن بسته است) وارد مبدل ثانویه می‌شود. اگر شیر پر کن را باز کنید مدار گرمایش شوفاژ پر میشود. وقتی پر شد با بستن شیرپرکن آب مجدداً وارد مبل ثانویه میشود. آب مدار گرمایش شوفاژ از طریق مبدل اصلی که بالای مشعل وجود دارد داغ میشود. حال اگر شیر آب گرم مصرفی باز شود، شیر سه راه آب داغ شوفاژ را به مبدل ثانویه منتقل می‌کند. لذا این آب داغ از کنار آب ورودی سرد که قبلا وارد مبدل ثانویه شده بود رد می‌شود و آب سرد را گرم می‌کند.

در پکیج‌های تک مبدل، مبدل دارای دو ورودی و دو خروجی است و آب گرم مصرفی و شوفاژها به طور جداگانه گرم می‌شود.

بازبینی توسط: مهندس علی غلامی‌پور
بیش از 15 سال سابقه تعمیر و آموزش انواع پکیج دیواری

معرفی بهترین تعمیرکاران پکیج نزدیک شما